Opis
Rozszerzone wydanie książki Pawła Lisickiego, uzupełnione o niemal 100 stron nowego materiału, to obszerna i polemiczna analiza współczesnych sporów o historię, pamięć oraz odpowiedzialność zbiorową. Autor podejmuje odważną próbę zmierzenia się z dominującymi – jego zdaniem – narracjami dotyczącymi Holocaustu oraz ich wpływem na sposób postrzegania przeszłości w świecie zachodnim. Lisicki przedstawia tezę o istnieniu swoistej „religii Holocaustu”, która – według niego – kształtuje współczesną debatę publiczną, wpływając na ocenę historii, relacji między narodami oraz rolę poszczególnych wspólnot religijnych. Analizuje przekonania przypisujące tej zbrodni wyjątkowy, uniwersalny charakter oraz wskazuje na konsekwencje takich interpretacji dla postrzegania odpowiedzialności różnych narodów, w tym Polaków. Autor stawia szereg pytań dotyczących miejsca Polski w międzynarodowej polityce pamięci, przyczyn – jego zdaniem – słabszej pozycji Polaków w sporach o historię oraz mechanizmów, które sprawiają, że doświadczenie jednego narodu staje się centralnym symbolem uniwersalnego cierpienia. Porusza również temat relacji chrześcijańsko-żydowskich, zastanawiając się nad rolą Kościoła we współczesnym dialogu oraz nad tym, w jakim stopniu przyjmuje on odpowiedzialność za historyczne postawy wobec Żydów. W książce pojawiają się także kontrowersyjne zagadnienia związane z udziałem Żydów w ruchu komunistycznym oraz granicami debaty publicznej – autor pyta, dlaczego niektóre tematy uznawane są za tabu i jakie konsekwencje ma to dla badań historycznych. Rozważania te prowadzą go do refleksji nad tym, czy współczesne badania nad Holocaustem pozostają wyłącznie domeną nauki historycznej, czy też przyjmują formę bardziej zamkniętego systemu przekonań. Istotnym elementem publikacji jest również obszerny dodatek poświęcony dialogowi chrześcijańsko-żydowskiemu. Autor wskazuje na powtarzający się motyw rozliczeń historycznych oraz postulat przyjmowania przez chrześcijan odpowiedzialności za przeszłość, proponując jednocześnie bardziej zrównoważone podejście do wzajemnych relacji i dyskusji. To książka dla czytelników zainteresowanych debatą o historii, pamięci zbiorowej i współczesnych sporach ideowych. Stanowi wyrazisty i dyskusyjny głos, który skłania do refleksji nad sposobem interpretowania przeszłości oraz jej wpływem na teraźniejszość.