Biblia pisarzy. Stary Testament. Tom 3. Prorocy, poeci i mędrcy. Marek Starowieyski

W pierwszej części tomu 3 omówiono księgi prorockie. W języku polskim słowa „prorok” i „prorokować” kojarzą się głównie z przepowiadaniem przyszłości, jednak dla Izraelitów miały one inne znaczenie. Prorok był przede wszystkim głosem Boga – upominał Naród Wybrany i przemawiał w imieniu Jahwe. Znamy imiona kilkudziesięciu proroków, lecz wyrocznie pozostawiło jedynie szesnastu z nich – czterech wielkich i dwunastu mniejszych. Niektórzy byli wybitnymi pisarzami, a ich dzieła zawierają piękne fragmenty poetyckie, takie jak pieśń o winnicy Izajasza, żale Jeremiasza czy wizja ożywionych kości u Ezechiela. Druga część tomu poświęcona jest księgom mądrościowym, łączącym wątki dydaktyczne i poetyckie. Do ksiąg o charakterze pouczającym zaliczamy Syracha, Księgę Mądrości oraz Księgę Przysłów. Przysłowia są typowe nie tylko dla poezji hebrajskiej, lecz także dla całego Wschodu, dlatego podobne zbiory odnajdujemy w wielu kulturach. Choć księgi te rzadziej były komentowane i cytowane, nie umniejsza to ich wartości literackiej. Szczególne miejsce zajmują trzy wielkie arcydzieła: Księga Hioba, Koheleta i Pieśń nad pieśniami. Księga Hioba jest głęboką refleksją nad ludzkim cierpieniem, Kohelet podejmuje temat przemijania i sensu życia, natomiast Pieśń nad pieśniami ukazuje miłość – zarówno między kobietą i mężczyzną, jak i symbolicznie: Boga do człowieka, w judaizmie do Izraela, a w chrześcijaństwie do Kościoła.