Warsztaty umiejętności społecznych peers dla nastolatków w spektrum autyzmu

Warsztaty umiejętności społecznych PEERS dla nastolatków w spektrum autyzmu. Podręcznik dla specjalistów - Elizabeth A. Laugeson, Fred Frankel - Harmonia

Pierwszy wystandaryzowany program treningu umiejętności społecznych (TUS) oparty na wieloletnich międzynarodowych doświadczeniach i badaniach naukowych, gruntownie zaadaptowany do polskich warunków kulturowych.

Warsztaty umiejętności społecznych, znane w Polsce jako TUS-y, są jedną z najpopularniejszych form wspierania dzieci, młodzieży i dorosłych w spektrum autyzmu. Nie istnieje jednak jeden uniwersalny program ani metoda prowadzenia takich zajęć, dlatego ich przebieg, jakość i skuteczność mogą się znacznie różnić. Prezentowany podręcznik powstał, aby wypełnić lukę w dostępie do sprawdzonego naukowo programu, dostosowanego do polskiego kontekstu kulturowego.

Polska adaptacja programu PEERS dla nastolatków jest efektem siedmiu lat pracy nad opracowaniem skutecznego sposobu wspierania osób w spektrum autyzmu w lepszym rozumieniu neurotypowego świata i rozwijaniu kompetencji społecznych. W tym czasie przeprowadzono warsztaty PEERS z około 140 młodymi osobami, zorganizowano grupy fokusowe z osobami w spektrum autyzmu, ich rodzinami oraz młodzieżą neurotypową, a także przeprowadzono rygorystyczne badania naukowe nad skutecznością programu. Jest to jak dotąd jedyne oddziaływanie psychologiczne dla osób w spektrum autyzmu w Polsce, które przeszło podobny proces adaptacji i weryfikacji.

Celem programu jest pomoc nastolatkom w zdobywaniu wiedzy o relacjach społecznych, rozwijaniu pewności siebie w nawiązywaniu kontaktów oraz budowaniu koleżeńskich i przyjacielskich więzi. Dzięki temu młodzi ludzie mogą łatwiej znaleźć osoby, z którymi będą dzielić zainteresowania i pasje, a także rozwijać satysfakcjonujące relacje.

Podręcznik zapewnia psychologom, terapeutom i innym specjalistom pracującym z młodzieżą oraz jej rodzinami kompletne, uporządkowane materiały do prowadzenia warsztatów umiejętności społecznych. Umożliwia realizowanie zajęć według ustrukturyzowanego programu, którego skuteczność została poddana badaniom naukowym. PEERS promuje podejście oparte na empatii i poszanowaniu podmiotowości uczestników, pokazując, że TUS może być czymś więcej niż statycznymi ćwiczeniami – może stać się impulsem do rzeczywistych, pozytywnych zmian w życiu nastolatka.

Program PEERS został opracowany przede wszystkim z myślą o nastolatkach w spektrum autyzmu w normie intelektualnej, którzy mają trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji rówieśniczych. Po odpowiednim dostosowaniu może być również wykorzystywany w pracy z innymi grupami, w tym z:

dorosłymi osobami w spektrum autyzmu,

nastolatkami z ADHD lub współwystępującym ADHD i autyzmem (AuDHD),

nastolatkami z nabytymi uszkodzeniami mózgu lub mózgowym porażeniem dziecięcym,

młodymi dorosłymi z niepełnosprawnością intelektualną,

nastolatkami bez zaburzeń neurorozwojowych, którzy doświadczają trudności w relacjach rówieśniczych, a także objawów lęku społecznego lub depresji.

Publikacja stanowi wartościowe narzędzie dla specjalistów poszukujących rzetelnych, opartych na dowodach naukowych metod wspierania kompetencji społecznych. Łączy wieloletnie doświadczenia z praktycznymi materiałami, pomagając prowadzić warsztaty, które wspierają młodzież w budowaniu relacji, rozwijaniu pewności siebie i odnajdywaniu swojego miejsca w grupie rówieśniczej.

Autorzy:

Elizabeth Laugeson jest licencjonowaną psycholożką kliniczną specjalizującą się w treningu umiejętności społecznych dla dzieci i młodzieży z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i innymi zaburzeniami rozwojowymi. Jest instruktorką kliniczną na Wydziale Psychiatrii i Nauk Biobehawioralnych Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) w Instytucie Semel Neuroscience and Human Behavior oraz Dyrektorką Help Group – UCLA Autism Research Alliance. Dr Laugeson pełni także funkcję Zastępczyni Dyrektora w UCLA Parenting and Children’s Friendship Program oraz Dyrektorki Programu UCLA Early Childhood Clubhouse. Otrzymała doktorat z psychologii na Uniwersytecie Pepperdine w 2004 roku, a w 2007 ukończyła szkolenie podoktoranckie w ramach stypendium badawczego NIH T32 na UCLA. Była kierowniczką oraz współpracowniczką w licznych projektach badawczych nad skutecznością treningu umiejętności społecznych dla dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, niepełnosprawnością intelektualną, spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych (FASD) oraz zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD).

Fred Frankel jest profesorem psychologii medycznej na Wydziale Psychiatrii i Nauk Biobehawioralnych Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) w Instytucie Semel Neuroscience and Human Behavior. Jest założycielem i dyrektorem UCLA Parenting and Child...