Pilchissimo! Literacki hedonizm w czasach kryzysu - Zbigniew Machej - książka

Książka „Pilchissimo! Literacki hedonizm w czasach kryzysu” to kompendium esejów analizujących dorobek literacki Jerzego Pilcha, uznanego prozaika i felietonisty, który zmarł w 2020 roku. Pilch, uważany za jednego z czołowych pisarzy III RP, oferuje unikalne spojrzenie na transformację polskiej literatury od okresu PRL-u do III RP, ze szczególnym uwzględnieniem lat od 1989 do 2004. Autor dzieła skupia się na kluczowych powieściach Pilcha, takich jak „Spis cudzołożnic” i „Wiele demonów”, podkreślając ich eksplorację kulturowej odmienności oraz specyfiki ewangelickiej Wisły na Śląsku Cieszyńskim.

Pilch przedstawia Wisłę nie jako idylliczne miejsce dzieciństwa, lecz jako część literacko stworzonych światów, pełną lokalnych osobliwości i metafizyki, od czasów II wojny światowej, przez okres PRL-u, aż po przełomowe zmiany polityczne po 1989 roku. W jego prozie elementy rodzinne nabierają wymiaru mitycznego, a szczegóły są hiperbolizowane, tworząc bogaty obraz literacki. Pilch gra z czytelnikiem, balansując pomiędzy autofikcją a fikcją, jednocześnie zachowując literacką fascynację i tajemniczość. Jego twórczość jest pełna zaskoczeń i napięcia, oferując czytelnikowi wyrafinowaną przyjemność.

Eseje Macheja dodatkowo badają, które utwory Pilcha powinny znaleźć się w kanonie polskiej literatury XXI wieku. Pilch, jako literacki hedonista, pragnął, by jego twórczość urzekała czytelnika. „Pilchissimo!” analizuje również jego stosunek do gigantów literatury, Czesława Miłosza i Witolda Gombrowicza, z którym Pilch miał szczególną relację, traktując go bardziej jako rywala niż mentora. W książce obecne są także eseje o pisarzach, na których twórczość Pilch się powoływał, takich jak Andriej Płatonow, Milan Kundera czy Tadeusz Konwicki.

To dzieło, tworzone przez osobę z tego samego kulturowego pogranicza co Pilch, stanowi osobiste świadectwo wspólnoty doświadczeń z czasów transformacji w Polsce, będąc równocześnie hołdem dla osiągnięć literackich Jerzego Pilcha.