Opis
Ta książka, wbrew poetyckim skojarzeniom, dostarcza szczegółowych i aktualnych informacji o setkach cerkwi greckokatolickich, które w przeszłości istniały w dolinach Bieszczadów. Opisuje zarówno te słynne i częściej odwiedzane, jak i te zapomniane, które zniknęły z mapy. Po stronie polskiej większość z tych świątyń została zniszczona, podczas gdy po stronie ukraińskiej zachowały się w dobrym stanie. Autor uwzględnia cerkwie zarówno istniejące, jak i te, których już nie ma, traktując Bieszczady jako jednolity region, ignorując przebieg współczesnej granicy, która jest pozostałością po okresie stalinowskim.
Cerkwie są od wieków integralną częścią krajobrazu południowo-wschodniej Polski, a ich unikalna architektura łączy w sobie elementy wschodnie i zachodnie, czyniąc z nich fascynujące zjawisko w europejskiej kulturze. W każdej wiosce istniała cerkiew – czy to parafialna, czy filialna – a wznoszone przez lokalnych cieśli drewniane konstrukcje były wyjątkowym przykładem wiejskiego budownictwa. Po przymusowych wysiedleniach ukraińskiej ludności i zaplanowanej akcji rozbiórkowej w latach 1947-1956, około 300 cerkwi zostało zniszczonych na terenie ówczesnego województwa rzeszowskiego, a większość ikon i sprzętów liturgicznych przepadła lub została zniszczona.
Stanisław Kryciński w swojej pracy postanowił opisać cerkwie całej byłej greckokatolickiej diecezji przemyskiej, dzieląc je na dekanaty. Pierwsza część serii koncentruje się na Bieszczadach i obejmuje cerkwie z dekanatów: baligrodzkiego, ciśniańskiego, leskiego, lutowiskiego, łupkowskiego, turczańskiego, ustrzyckiego i żukotyńskiego. Ze względu na to, że granice dekanatów nie pokrywają się z obecnymi granicami państwowymi, książka ta przedstawia również świątynie znajdujące się na wschodnim brzegu Sanu oraz u źródeł Dniestru.