Opis
Justyna Orzelska, młoda kobieta z ubogiej szlachty, poznaje smak nieszczęśliwej miłości, mimo że wyróżnia się inteligencją i niezależnością. Jej serce zdobywa Jan Bohatyrowicz, członek zagrodowej szlachty z bogatymi tradycjami. Opowieści Jana o jego przodkach, biorących udział w powstaniu styczniowym, pobudzają w Justynie głębokie uczucia patriotyczne. Historia ich związku, pełna niuansów mezaliansu oraz wspomnień o powstaniu styczniowym, stanowi rdzeń fabuły. Powieść odkrywa także przed czytelnikiem obyczaje, legendy rodowe i rozdźwięki między różnymi grupami społecznymi. Akcja ma miejsce w drugiej połowie XIX wieku, w scenerii malowniczych okolic Korczyna nad rzeką Niemen. To dzieło jest uważane za kluczowy utwór pozytywizmu w polskiej literaturze, przedstawiający realia życia ziemiaństwa i chłopstwa na tle takich wydarzeń, jak powstanie styczniowe.